Duurzaam bouwen anno 2006
Inleiding
Duurzaam betekent dat iets zo lang mogelijk geschikt blijft voor het doel waarvoor het is gemaakt of aangeschaft. Onderhoud moet weinig kosten. "Zo lang mogelijk" betekent, zolang de aanschaffer of bouwer leeft of zelfs generaties lang.Duurzaamheid staat lijnrecht tegenover consumptie. Consumptie-artikelen moeten snel verouderen, aftakelen en waardeloos afval worden. Onze huidige maatschappij is grotendeels gebaseerd op consumptie. Dit betekent verspilling van schaarse grondstoffen, enorme milieuvervuiling, ontwikkeling van plagen en ziekten etcetera. Onze consumptiemaatschappij eindigt in een mondiale catastrofe. Dit angstaanjagende beeld veroorzaakt een groeiend verlangen naar kwaliteit en duurzaamheid. En...een duurzame samenleving is mogelijk! De Natuur zelf bewijst dit!
Bouwkosten
De bouwkosten voor een huis worden bepaald door:- Kosten voor de bouwgrond
- Kosten voor vergunningen
- Kosten voor het ontwerp en bestek
- Kosten voor de infrastructuur: water, energie, riool
- Kosten voor de aannemer en zijn personeel
- Kosten voor de diverse onderaannemers
- Belastingen
- Bouwmaterialen
Welke basis-eisen bepalen de duurzaamheid van een bouwwerk?
Fundering
De fundering moet sterk, hecht en waterdicht zijn. Het gebruik van waterdichte beton, met zo weinig mogelijk zouten is een eerste vereiste. De verschillende onderdelen, kelders, funderingen voor muren moeten aan elkaar zijn gekoppeld met voldoende ijzeren staven, die nergens mogen roesten. Het gebruik van eerste kwaliteit cement is van groot belang. Thans worden ontelbare soorten afvalstoffen en assen in cement verwerkt, omdat dit iets goedkopere cement oplevert. De gevolgen zijn vaak: betonrot, zoutenuitbloei, aantasting van de wapening, lekkage van vocht, ontwikkeling van extra radon-gas etcetera. Portland-cement zoals die meer dan 150 jaar lang is gebruikt en beproefd geeft de zekerheid dat de beton- en metselspecies duurzaam kunnen zijn. Alle ervaringseisen van langdurende eigenschappen van cement-zand-grindmengsels zijn gebaseerd op maagdelijke Portland-cement.
Kelders
De kelders dienen aan de binnenzijde een extra poreuze binnenbekleding te hebben van een poreuze steensoort (baksteen, mergel, gas-kalkzandsteen, poriso, etc.) om ervoor te zorgen dat voldoende vocht uit het binnenklimaat kan worden geabsorbeerd en ook weer worden afgestaan. Er ontstaan zo geen koude plekken waar massaal condensatie kan optreden, vooral in de zomertijd. Keldervloeren en fundering moeten uit dezelfde waterdichte beton in één gietproces worden gegoten. De waterdichte fundering dient uit te komen boven het maaiveld, dit om bodemvocht buiten te houden.
Vloeren van de verdiepingen dienen geïsoleerd te dragen op de fundering, zodat geen vocht vanuit de buitenmuren kan doordringen in de vloeren en er geen koude-richels ontstaan.
Metselspecie voor buitenmuren
Het buitenblad moet gemetseld worden met waterdichte mortel. Dit geldt zeker voor het voegwerk. Het binnenblad moet bestaan uit poreus metselwerk. Een goede spouw, zonder organisch opvulsels, zorgt later voor het beste binnenklimaat. Warmte-isolatie dient aan de binnekant te worden aangebracht en niet in de spouwruimte. Vocht en schimmels in de spouw zijn fataal voor het binnenklimaat. Schimmels kunnen alleen goed groeien als ze drie basis-elementen beschikbaar hebben, nl.:- water
- een koolstofbron (schuimplastic b.v.)
- mineralen
Het buitenblad van een muur dient zo droog mogelijk te zijn. In Nederland, België, Groot-Brittannië en de rest van West-Europa regenen de buitenmuren regelmatig kletsnat. Natte buitenmuren zijn kouder dan de omgeving, isoleren slechter, verweren snel ten gevolge van de zure regen, laten zouten-uitbloei zien en algen- en mosvorming. Buitenmuren moeten beschermd worden tegen opname van regenwater en moeten toch voldoende ademen.
De binnenkant
Optimale warmte-isolatie aan de binnenzijde is van groot belang voor het binnenklimaat. Er moet zo weinig mogelijk met plastic panelen worden gewerkt, omdat die vaak gasdicht zijn en statische electrische velden opwekken. Poreus, samenhangend stucwerk is van groot belang! Verven dienen via een goede hechtlaag op het stucwerk te worden aangebracht en moeten ademend zijn.
Ramen en kozijnen
Ramen en kozijnen moeten uit goede kwaliteit hout zijn gemaakt. De eerste hechtlagen voor hout zijn van groot belang m.b.t. de duurzaamheid van de afwerk-vernis of verflagen. Dubbele beglazing is van groot belang voor de handhaving van een goede luchtvochtigheid en tegen warmteverlies.
Daken
Daken moeten isolerend en waterdicht zijn. Keramische dakpannen van goede kwaliteit of geglazuurde dakpannen zijn zeer duurzaam. Betonnen dakpannen dienen enkele malen in een mensenleven te worden beschermd tegen de invloed van zure regen en straling.
Tegels
Vloertegels moeten gezet of gelegd worden met waterdichte cement-zand hechtspecies en bij voorkeur niet met organische lijmen. Zoals elk organisch materiaal verouderen tegellijmen vaak binnen tien jaat en tegels breken dan los van de ondergrond.
Conclusie
Door de ontwikkeling van enkele hoogwaardige hulpstoffen is het gebruik van hoogwaardige beton, cementspecies, stuc-mortels, hechtspecies en voegspecies (alles op basis van goede zand-, zandgrind-, cement- en gipsmengsles) mogelijk.
DUURZAAM BOUWEN IS MOGELIJK VOOR IEDEREEN EN HOEFT NIET DUUR TE ZIJN!